Não bộ – Doanhnhantimes.com https://doanhnhantimes.com Trang thông tin kinh tế hàng đầu, nơi hội tụ tri thức và kinh nghiệm quản lý, điều hành doanh nghiệp. Cập nhật tin tức, phân tích chuyên sâu về thị trường, tài chính và các vấn đề kinh doanh. Fri, 29 Aug 2025 21:53:40 +0000 vi hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 https://cloud.linh.pro/news/2025/08/doanhnhantimes.svg Não bộ – Doanhnhantimes.com https://doanhnhantimes.com 32 32 Khác biệt trong dáng đi của người mắc tự kỷ https://doanhnhantimes.com/khac-biet-trong-dang-di-cua-nguoi-mac-tu-ky/ Fri, 29 Aug 2025 21:53:37 +0000 https://doanhnhantimes.com/khac-biet-trong-dang-di-cua-nguoi-mac-tu-ky/

Khối u phổ biến tự kỷ (ASD) là một tình trạng phát triển thần kinh phức tạp, đặc trưng bởi sự khác biệt trong sự phát triển và chức năng của não, ảnh hưởng đến hành vi, giao tiếp và tương tác xã hội. Một khía cạnh ít được biết đến của tự kỷ là tác động của nó đến dáng đi, hoặc cách một người đi bộ. Nghiên cứu gần đây đã làm sáng tỏ các mẫu dáng đi độc đáo được thể hiện bởi những người mắc tự kỷ, điều này có thể có ý nghĩa quan trọng đối với cuộc sống hàng ngày của họ. Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần hiện đã công nhận một ‘dáng đi kỳ lạ’ là một tính năng chẩn đoán hỗ trợ của tự kỷ. Sự công nhận này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu và giải quyết sự khác biệt về dáng đi ở những người mắc tự kỷ.

Toe-walking can be a sign of autism. (towfiqu barbhuiya/Canva)
Toe-walking can be a sign of autism. (towfiqu barbhuiya/Canva)

Nghiên cứu đã xác định một số mẫu dáng đi riêng biệt trong số những người tự kỷ, bao gồm đi trên mũi chân, đi vào trong và đi ra ngoài. Những khác biệt này có thể được quy cho sự khác nhau trong sự phát triển của não, đặc biệt là ở các vùng như hạch nền và tiểu não. Các nghiên cứu cũng đã tiết lộ những khác biệt tinh tế hơn trong dáng đi, bao gồm tốc độ đi bộ chậm hơn, bước chân rộng hơn và thời gian đứng lâu hơn. Những người tự kỷ thể hiện sự thay đổi đáng kể về chiều dài bước đi, tốc độ và nhịp đi bộ. Những khác biệt về dáng đi này thường đi kèm với các khác biệt vận động khác, chẳng hạn như vấn đề cân bằng và phối hợp.

Basal ganglia (in red) in a human brain. (janulla from Getty Images/Canva)
Basal ganglia (in red) in a human brain. (janulla from Getty Images/Canva)

Nguyên nhân của sự khác biệt về dáng đi trong tự kỷ là đa dạng và liên quan đến sự phát triển của não, đặc biệt là ở các khu vực chịu trách nhiệm cho việc kiểm soát và phối hợp vận động. Mặc dù một số nhà nghiên cứu đã đề xuất rằng sự khác biệt về dáng đi có thể do sự phát triển chậm trễ, nhưng nghiên cứu chỉ ra rằng những khác biệt này tồn tại trong suốt cuộc đời và có thể trở nên rõ rệt hơn theo tuổi tác.

Các bác sĩ lâm sàng tiếp cận quản lý sự khác biệt về dáng đi một cách cá nhân hóa, tập trung vào các tác động chức năng đối với cuộc sống hàng ngày. Hỗ trợ có thể cần thiết nếu sự khác biệt về dáng đi dẫn đến tăng nguy cơ té ngã, khó tham gia vào các hoạt động thể chất hoặc hậu quả về thể chất như căng cơ hoặc đau. Các can thiệp dựa trên cộng đồng, chẳng hạn như chương trình thể thao hoặc nhảy, có thể trao quyền cho những người tự kỷ phát triển kỹ năng vận động và cải thiện khả năng di chuyển của họ.

Khi nghiên cứu tiếp tục khám phá những phức tạp của dáng đi tự kỷ, điều cần thiết là phải nhận ra tầm quan trọng của việc chấp nhận và hỗ trợ các phong cách di chuyển cá nhân. Bằng cách thúc đẩy các mô hình hỗ trợ dựa trên cộng đồng và hỗ trợ cơ bản cho trẻ em tự kỷ, chúng ta có thể tạo ra một môi trường hòa nhập và trao quyền hơn, cho phép những người mắc tự kỷ phát triển mạnh mẽ. Để biết thêm thông tin về tự kỷ và các nguồn lực liên quan, vui lòng truy cập https://www.autism.org.uk/ hoặc https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/ss6906a1.htm.

]]>
Nghe tiếng của người nổi tiếng: Khám phá chiến lược thương hiệu âm thanh mới https://doanhnhantimes.com/nghe-tieng-cua-nguoi-noi-tieng-kham-pha-chien-luoc-thuong-hieu-am-thanh-moi/ Fri, 29 Aug 2025 15:07:21 +0000 https://doanhnhantimes.com/nghe-tieng-cua-nguoi-noi-tieng-kham-pha-chien-luoc-thuong-hieu-am-thanh-moi/

Trong thời đại mà hình ảnh thống trị, một lĩnh vực mới đang nổi lên và đang thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về bản sắc của người nổi tiếng. Đó là lĩnh vực âm thanh. Một công ty đại diện tại Ấn Độ chuyên tạo ra các bản sắc âm thanh, vừa ra mắt Logo Âm thanh cho nữ diễn viên Riya Sen, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc định hình lại cách các nhân vật công chúng kết nối với khán giả trong thời đại kỹ thuật số.

Sự kiện này diễn ra sau chiến dịch SonicSanta gần đây của công ty, thu hút 25 micro-influencers và tạo ra hơn 800.000 tương tác chỉ trong hai tuần. Hiện tại, họ đang đưa bản sắc âm thanh vào mainstream, định vị âm thanh như một lớp quan trọng tiếp theo của thương hiệu cá nhân. Riya Sen, người đã xuất hiện trong nhiều bộ phim của điện ảnh Bengal, Hindi, Tamil và Telugu, không còn xa lạ với việc tái tạo hình ảnh.

Logo âm thanh mới của cô, có thể được nghe trên Instagram của cô, đánh dấu lần đầu tiên cho các célébrités Ấn Độ và tạo ra một tiền lệ cho cách các nhân vật trên khắp Châu Á Thái Bình Dương có thể tiếp cận việc nhận diện thương hiệu và cảm xúc trong tương lai. Điều này không chỉ là một thí nghiệm sáng tạo; nó là một tuyên bố rằng tương lai của thương hiệu người nổi tiếng sẽ được lắng nghe, không chỉ nhìn thấy.

Thế hệ Z và Millennials tại Ấn Độ dành hơn 21 giờ mỗi tuần để nghe nhạc, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Với thị trường thiết bị âm thanh tại Ấn Độ tăng vọt 62% vào năm 2023, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng là không thể nhầm lẫn: âm thanh đang nhanh chóng trở thành ký hiệu mới trong thương hiệu cá nhân.

Khoa học thần kinh cũng ủng hộ xu hướng này. Âm thanh được xử lý trong não nhanh hơn gấp mười lần so với hình ảnh, khiến nó trở thành một công cụ mạnh mẽ cho việc nhận diện tức thời và kết nối cảm xúc. Đối với Sen, logo âm thanh không chỉ là một tín hiệu âm thanh; nó là một tài sản thương hiệu linh hoạt được thiết kế cho các video ngắn trên Instagram, phỏng vấn trên YouTube, nội dung OTT và các buổi biểu diễn trực tiếp.

Được phát triển bằng Công thức Xác định Âm thanh độc quyền của The Sonic Story, logo này lấy cảm hứng từ khung cảm xúc Nava Rasa cổ xưa của Ấn Độ, kết hợp chiều sâu văn hóa với chiến lược hiện đại. Logo âm thanh này không chỉ được thiết kế cho tai của người Ấn Độ; nó được tạo ra cho khán giả toàn cầu trong khi vẫn tôn trọng cội nguồn của cô.

Các xu hướng mới nổi như thiết kế âm thanh dựa trên hành vi, Dolby Atmos và Âm thanh Không gian đang cho phép các célébrités tạo ra trải nghiệm cảm xúc 3D phong phú cho người hâm mộ. Với tùy chỉnh do AI dẫn đầu đang trên đường chân trời, các bản sắc âm thanh cá nhân có thể sớm thích nghi theo thời gian thực với tâm trạng, bối cảnh và thậm chí cả sở thích của người nghe.

Trường hợp thương mại cho thương hiệu âm thanh là rất thuyết phục. Theo Kantar, các thương hiệu có tài sản âm thanh mạnh mẽ có sức mạnh thương hiệu cao hơn 76% và tác động quảng cáo tốt hơn 138% so với những thương hiệu không có. Những người có ảnh hưởng tham gia vào chiến dịch SonicSanta của The Sonic Story đã báo cáo một sự gia tăng 35% trong các yêu cầu hợp tác thương hiệu sau khi áp dụng logo âm thanh.

Trong một khu vực đa dạng như Châu Á Thái Bình Dương, việc cân bằng giữa bản sắc địa phương và sức hút quốc tế là rất quan trọng. Cách tiếp cận của The Sonic Story đã đảm bảo rằng logo âm thanh của Sen vang vọng sâu sắc với khán giả Ấn Độ trong khi vẫn có thể tiếp cận được với người hâm mộ toàn cầu. Tính xác thực văn hóa này có khả năng trở thành một dấu ấn cho các nỗ lực thương hiệu người nổi tiếng trong tương lai.

Với thị trường podcast và phát trực tuyến tại Ấn Độ đang bùng nổ, và Châu Á Thái Bình Dương dự kiến là khu vực phát triển nhanh nhất về tiêu dùng âm thanh trên thế giới, thương hiệu âm thanh cho các nhân vật nổi tiếng đang sẵn sàng cho sự phát triển nhanh chóng. Sự ra mắt của Riya Sen chỉ là bước đầu tiên, một tín hiệu rằng nhạc phim của các ngôi sao ngày mai sẽ đặc biệt như các bản sắc hình ảnh của họ.

]]>
Hội chứng ngủ kéo dài: Bí ẩn về chứng rối loạn thần kinh hiếm gặp https://doanhnhantimes.com/hoi-chung-ngu-keo-dai-bi-an-ve-chung-roi-loan-than-kinh-hiem-gap/ Wed, 20 Aug 2025 02:07:12 +0000 https://doanhnhantimes.com/hoi-chung-ngu-keo-dai-bi-an-ve-chung-roi-loan-than-kinh-hiem-gap/

Hội chứng Kleine-Levin, một tình trạng thần kinh hiếm gặp, đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng y học quốc tế do các đặc điểm phức tạp và ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Còn được biết đến với tên gọi hội chứng nàng ngủ hoặc hội chứng ngủ gia đình, tình trạng này gây ra các giai đoạn ngủ dài bất thường, kéo dài từ 16 đến 20 giờ mỗi ngày. Theo thống kê, chỉ khoảng một đến năm người trên một triệu dân mắc phải tình trạng này, với tỷ lệ mắc cao hơn ở người Do Thái Ashkenazi. Tính đến nay, chỉ có khoảng 500 trường hợp được báo cáo trên các tạp chí y học.

The exact cause of KLS is unknown, although researchers suggest that it may be genetic or the result of an illness or injury that damages the hypothalamus.
The exact cause of KLS is unknown, although researchers suggest that it may be genetic or the result of an illness or injury that damages the hypothalamus.

Các nghiên cứu cho thấy rằng 70% người mắc hội chứng Kleine-Levin là nam giới, tuy nhiên tình trạng này có thể ảnh hưởng đến cả hai giới. Các triệu chứng thường xuất hiện ở giai đoạn vị thành niên sớm và kéo dài trung bình 14 năm. Hội chứng này thuộc nhóm rối loạn quá mức ngủ, cùng với chứng ngủ gật, và các đợt bùng phát có thể được định nghĩa là các triệu chứng kéo dài ít nhất hai ngày, trung bình kéo dài khoảng 10 ngày nhưng có thể kéo dài hàng tuần. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể ngủ liên tục tới 70 ngày.

Episodes average around 10 days but can last for several weeks.
Episodes average around 10 days but can last for several weeks.

Trong các đợt bùng phát của hội chứng Kleine-Levin, người bệnh thường trải qua các triệu chứng như buồn drowsiness cực độ, tăng cảm giác thèm ăn, tăng cân, ham muốn tình dục tăng cao, ảo giác, thay đổi hành vi, lo lắng hoặc trầm cảm, và mất trí nhớ. Những triệu chứng này có thể xảy ra đột ngột, làm tăng nguy cơ chấn thương nếu bệnh nhân vận hành xe cơ giới hoặc máy móc. Vì vậy, việc đảm bảo an toàn cho bệnh nhân trong các đợt bùng phát là rất quan trọng, và người bệnh được khuyên ở nhà trong một môi trường an toàn.

Nguyên nhân chính xác của hội chứng Kleine-Levin vẫn chưa được biết rõ, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng có thể do di truyền hoặc do một căn bệnh hoặc chấn thương gây tổn thương vùng dưới đồi, phần não chịu trách nhiệm điều chỉnh giấc ngủ. Một số trường hợp có thể được kích hoạt bởi nhiễm trùng, sử dụng chất, sang chấn đầu, gắng sức thể chất hoặc căng thẳng. Trí nhớ của bệnh nhân trong các đợt bùng phát bị hạn chế, họ có thể thực hiện các hành vi cơ bản như ăn và sử dụng nhà vệ sinh, nhưng gặp khó khăn với các chức năng thể chất khác.

Về phương pháp điều trị, hiện tại không có thuốc đặc hiệu cho hội chứng Kleine-Levin, nhưng các loại thuốc như lithium, steroid và thuốc kích thích có thể giúp giảm tần suất, thời gian và mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát. Trị liệu tâm lý cũng được khuyến nghị để giúp bệnh nhân kiểm soát các triệu chứng như ham muốn tình dục quá mức, lo lắng và trầm cảm. Thông qua việc kết hợp các phương pháp điều trị này, hy vọng có thể cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người mắc phải tình trạng hiếm gặp này.

Đối với những người muốn tìm hiểu thêm về hội chứng Kleine-Levin và các tình trạng liên quan, có thể tham khảo thông tin từ các nguồn y học uy tín như Wikipedia hoặc các tạp chí y học chuyên ngành. Sự hiểu biết và nhận thức về tình trạng này có thể giúp nâng cao sự hỗ trợ và chăm sóc cho bệnh nhân và gia đình họ.

]]>
Trung Quốc đẩy nhanh thử nghiệm cấy chip vào não người https://doanhnhantimes.com/trung-quoc-day-nhanh-thu-nghiem-cay-chip-vao-nao-nguoi/ Thu, 14 Aug 2025 00:07:40 +0000 https://doanhnhantimes.com/trung-quoc-day-nhanh-thu-nghiem-cay-chip-vao-nao-nguoi/

Công nghệ giao diện não – máy tính (BCI) đang nổi lên như một lĩnh vực cạnh tranh chính giữa Mỹ và Trung Quốc. Mới đây, một phụ nữ 67 tuổi tại Bắc Kinh, mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS), đã được cấy ghép một con chip có kích thước bằng đồng xu, tên là Beinao-1. Thiết bị này cho phép bà nhập văn bản lên tới 60 ký tự mỗi phút bằng suy nghĩ của mình.

Một bệnh nhân được thử nghiệm chip não Beinao-1. Ảnh: El Chapuzas
Một bệnh nhân được thử nghiệm chip não Beinao-1. Ảnh: El Chapuzas

Buổi trình diễn này là một phần của thử nghiệm lâm sàng liên quan đến 5 bệnh nhân được cấy ghép Beinao-1, một giao diện máy tính não bộ không dây do các nhà khoa học Mỹ dẫn đầu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng Trung Quốc đang nhanh chóng bắt kịp và thể hiện khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực này.

Mô hình não được trưng bày bên trong phòng thí nghiệm CIBR tại Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 28/5/2025. Ảnh: CNN
Mô hình não được trưng bày bên trong phòng thí nghiệm CIBR tại Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 28/5/2025. Ảnh: CNN

Luo Minmin, Giám đốc Viện Nghiên cứu Não bộ Trung Quốc (CIBR), cho biết nhu cầu về công nghệ BCI là rất lớn và họ đã bị quá tải bởi các yêu cầu từ những bệnh nhân tiềm năng. Ông cho biết công nghệ này cho thấy độ chính xác cao trong việc giải mã tín hiệu từ não của bệnh nhân và chuyển đổi các tín hiệu thành văn bản, giọng nói hoặc chuyển động của máy.

Trung Quốc chỉ mới bắt đầu nghiên cứu công nghệ não bộ vào những năm 1990, nhưng đang phát triển rất nhanh chóng. Chính phủ Trung Quốc đã ban hành hướng dẫn đạo đức đầu tiên cho nghiên cứu trong lĩnh vực này và hỗ trợ các công ty công nghệ não bộ từ nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng đến thương mại hóa.

Nhà khoa học Luo Minmin tại phòng thí nghiệm của Viện nghiên cứu não bộ Trung Quốc, ở Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 28/5/2025. Ảnh: CNN
Nhà khoa học Luo Minmin tại phòng thí nghiệm của Viện nghiên cứu não bộ Trung Quốc, ở Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 28/5/2025. Ảnh: CNN

Giáo sư Maximilian Riesenhuber, khoa học thần kinh tại Đại học Georgetown, cho biết mặc dù bắt đầu muộn hơn Mỹ, Trung Quốc đang có nhiều tiến bộ. Ông nói: ‘Trung Quốc chắc chắn đã cho thấy khả năng không chỉ bắt kịp mà còn có khả năng cạnh tranh, và giờ đây thực sự bắt đầu, thậm chí dẫn đầu trong một số lĩnh vực.’

Thị trường công nghệ não bộ dự kiến sẽ tăng lên 12,4 tỷ USD vào năm 2034. Tuy nhiên, đối với cả Trung Quốc và Mỹ, công nghệ này không chỉ đơn thuần là tiền bạc. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đặt mục tiêu biến đất nước mình thành một cường quốc khoa học và kinh tế, và công nghệ não bộ là một phần quan trọng của mục tiêu này.

Hiện tại, cuộc đua phát triển công nghệ BCI giữa Mỹ và Trung Quốc đang ngày càng trở nên gay gắt. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, Trung Quốc đang trở thành một đối thủ cạnh tranh đáng kể trong lĩnh vực này. Trong khi đó, Mỹ cũng đang tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển công nghệ BCI để giữ vững vị thế dẫn đầu.

Trong tương lai, công nghệ BCI được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho xã hội, từ giúp đỡ những người mắc bệnh về não bộ đến nâng cao khả năng tương tác giữa con người và máy móc. Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức và vấn đề đạo đức cần được giải quyết trong quá trình phát triển và ứng dụng công nghệ này.

]]>
Uống cà phê vào chiều có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ https://doanhnhantimes.com/uong-ca-phe-vao-chieu-co-the-lam-giam-chat-luong-giac-ngu/ Thu, 07 Aug 2025 20:53:30 +0000 https://doanhnhantimes.com/uong-ca-phe-vao-chieu-co-the-lam-giam-chat-luong-giac-ngu/

Uống cà phê vào buổi chiều có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ của bạn. Mặc dù cà phê là một thức uống phổ biến giúp tăng cường tỉnh táo và hiệu suất làm việc, nhưng thời điểm uống cà phê đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo giấc ngủ chất lượng. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PsyPost đã chỉ ra rằng việc uống cà phê vào buổi chiều, ngay cả với liều lượng vừa phải, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ trong khi ngủ.

Các nhà khoa học từ Đại học Montreal (Canada) đã thực hiện một nghiên cứu trên 40 người trưởng thành khỏe mạnh, yêu thích cà phê, trong độ tuổi từ 20 đến 58. Mỗi người tham gia đã trải qua 2 ngày tại phòng khám giấc ngủ, trong đó họ sử dụng 200mg caffeine (tương đương khoảng 2 tách cà phê) vào buổi chiều một ngày và giả dược vào ngày còn lại. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng cữ cà phê chiều có thể làm thay đổi cấu trúc hoạt động của não bộ trong khi ngủ, ảnh hưởng đến sự phục hồi sinh lý, tái tạo mô, điều hòa miễn dịch và xử lý trí nhớ.

Đặc biệt, trong giai đoạn giấc ngủ không REM, hoạt động điện não tăng cao hơn, tín hiệu não có xu hướng kém ổn định hơn và giảm độ sâu của giấc ngủ. Giáo sư Philipp Thölke, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết rằng caffeine làm chậm nhưng không loại bỏ hoàn toàn quá trình ngủ. Giấc ngủ trở nên nông hơn và bộ não tiếp tục xử lý thông tin trong thời điểm cần nghỉ ngơi.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng người trẻ tuổi (từ 20-27 tuổi) bị ảnh hưởng bởi caffeine trong giấc ngủ REM nhiều hơn so với người trung niên. Điều này có thể do sự khác biệt về mật độ thụ thể adenosine – mục tiêu tác động chính của caffeine trong não. Như vậy, nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của thời điểm uống cà phê, đặc biệt với những người gặp vấn đề về giấc ngủ.

Uống cà phê vào buổi chiều có thể tái cấu trúc hoạt động não bộ khi ngủ và làm suy giảm chất lượng giấc ngủ không REM – giai đoạn then chốt cho phục hồi và sức khỏe thần kinh. Do đó, nếu bạn là một người yêu thích cà phê và muốn đảm bảo giấc ngủ chất lượng, hãy cân nhắc thời điểm uống cà phê để không ảnh hưởng đến giấc ngủ của mình. Bạn có thể tìm hiểu thêm về nghiên cứu này tại PsyPost.

]]>