EU cân nhắc cơ chế “thành viên giới hạn” cho Ukraine

Liên minh châu Âu đang nghiên cứu một mô hình mới – “thành viên giới hạn” – để đưa Ukraine vào khối nhanh hơn, nhưng chỉ trao quyền đầy đủ sau các giai đoạn chuyển tiếp.

Bối cảnh và lý do

Trong bối cảnh chiến tranh kéo dài bốn năm với Nga, Ukraine xem việc gia nhập EU như một yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh và ổn định kinh tế hậu chiến. Nhiều quan chức EU cho biết, việc đưa Ukraine vào EU nhanh chóng sẽ là một phần quan trọng của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Moscow.

Cơ chế đề xuất và các giai đoạn chuyển tiếp

Ý tưởng “thành viên giới hạn” vẫn ở giai đoạn sơ khai, nhưng đã được đưa vào bản dự thảo kế hoạch hòa bình 20 điểm, trong đó Ukraine sẽ có tư cách thành viên vào năm 2027, nhưng chỉ được hưởng một số quyền cơ bản. Các quyền còn lại, bao gồm quyền bỏ phiếu trong các quyết định quan trọng, sẽ được mở rộng dần khi Ukraine đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn EU về luật pháp, kinh tế và quản trị.

Quy trình này sẽ “đảo ngược” quy trình truyền thống: Ukraine sẽ được công nhận chính trị trước, sau đó mới được cấp đầy đủ quyền thành viên khi hoàn thiện các cải cách cần thiết.

Thách thức và quan điểm của các nước thành viên

Việc áp dụng mô hình đặc biệt này gặp phải sự phản đối tiềm tàng từ một số quốc gia EU. Các thành viên phải đồng ý qua quốc hội của mình, và một số quan chức cho rằng thời gian ngắn để đáp ứng các tiêu chuẩn EU là không thực tế. Đồng thời, họ lo ngại rằng việc tạo ra một “đường cong” riêng cho Ukraine có thể mở ra tiền lệ cho các quốc gia ứng viên khác.

So sánh với các vòng mở rộng trước đây

Trong đợt mở rộng năm 2004, các nước như Ba Lan mất khoảng 10 năm để hoàn thiện các thay đổi pháp lý cần thiết, trong bối cảnh không có xung đột quân sự. Ngay cả những quốc gia đã gia nhập EU trước đây cũng phải trải qua giai đoạn chuyển tiếp dài để đạt được quyền công dân toàn diện.

Triển vọng và tác động

Nếu mô hình “thành viên giới hạn” được chấp nhận, Ukraine sẽ nhanh chóng có được sự bảo trợ chính trị và kinh tế từ EU, đồng thời tạo ra một nền tảng ổn định cho các cải cách nội bộ. Ngược lại, nếu không đạt được đồng thuận, quá trình hội nhập có thể kéo dài thêm nhiều năm, ảnh hưởng đến ổn định khu vực.

“Việc Ukraine ở trong EU là lợi ích của châu Âu, vì an ninh của chúng ta,” một nhà ngoại giao EU nhấn mạnh, “vì vậy chúng ta cần những giải pháp sáng tạo để đưa Ukraine vào EU một cách nhanh chóng.”