Nội dung chính
PNJ – từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực trong ngành bán lẻ trang sức đến cuộc kiểm tra nghiêm ngặt của NHNN về công ty con PNJP, “nhà máy in hàng” của tập đoàn.
1. Bối cảnh phát triển của PNJ
Trong hơn hai thập kỷ, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín: sản xuất, chế tác và phân phối trang sức, vàng, bạc và đá quý. Mạng lưới hơn 400 cửa hàng trên toàn quốc, thương hiệu mạnh và khả năng tự cung ứng nội bộ đã giúp công ty duy trì mức tăng trưởng ổn định, thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước.
2. Kết luận thanh tra NHNN và các vi phạm được chỉ ra
Theo Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025, công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – công ty con 100% vốn của PNJ – đã vi phạm một số quy định quan trọng:
- Phòng, chống rửa tiền (AML): chưa kịp thời phân công, đăng ký cán bộ chịu trách nhiệm; lưu trữ hồ sơ khách hàng không đầy đủ; báo cáo giao dịch lớn trễ hạn.
- Thuế: khai không đúng kỳ tính thuế đối với một số nghiệp vụ, dù không dẫn đến thiếu thuế thực tế.
- Quản trị nghiệp vụ: sai sót trong việc sử dụng hoá đơn, chứng từ và báo cáo tài chính.
NHNN đã ban hành Quyết định xử phạt số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025 và gửi văn bản cho các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …) để xem xét xử lý.
3. PNJP – “nhà máy in hàng” thực sự của PNJ
Trên báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất chính, chịu trách nhiệm tạo ra hơn 8.096 tỷ VNĐ doanh thu trong quý III/2025 – chiếm gần 99,5 % tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ).
Điều này đồng nghĩa với việc nếu PNJ là “mặt tiền” bán lẻ, thì PNJP chính là “máy in tiền” phía sau.
4. Mô hình quản trị và rủi ro ESG
Mô hình công ty mẹ – công ty con sản xuất là phổ biến trong các tập đoàn gia đình và doanh nghiệp lớn tại Việt Nam. Mục đích thường là giảm rủi ro chuyển giá, tránh xung đột lợi ích và tăng tính minh bạch nội bộ. Tuy nhiên, khi cấu trúc quản trị chồng chéo, bất kỳ sai sót nhỏ nào (như vi phạm AML) cũng có thể được thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.
Trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới tiêu chuẩn ESG, các “vết xước” về tuân thủ pháp luật và kiểm soát nội bộ có thể ảnh hưởng mạnh đến niềm tin, giá cổ phiếu và khả năng huy động vốn quốc tế.
5. Triển vọng và câu hỏi mà nhà đầu tư đang đặt ra
Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến mức phạt tài chính mà còn muốn biết PNJ sẽ:
- Tá»i cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ ở PNJP?
- Rõ ràng hơn vai trò quản trị, điều hành và sở hữu giữa công ty mẹ và công ty con?
- Nâng chuẩn AML, thuế và quy trình giao dịch lên mức chuẩn khu vực?
Trong môi trường tài chính hiện đại, rủi ro lớn nhất thường không phải là một khoản lỗ bất ngờ mà là những “hộp đen” trong cấu trúc quản trị mà thị trường chưa nhìn thấy. PNJP hiện đang là một trong những điểm mù mà nhà đầu tư sẽ muốn khai thác để đánh giá mức độ bền vững của PNJ.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn: PNJ có nên tách PNJP ra thành công ty độc lập hay cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ?
Đọc thêm các phân tích chuyên sâu về quản trị doanh nghiệp và ESG tại bộ sưu tập Quản trị – Chiến lược.
