Nội dung chính
Giới thiệu tổng quan
Đến cuối năm 2025, tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công dự kiến đạt 755.141,6 tỷ đồng, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù con số này ấn tượng, nhưng chỉ đạt 82,7% mục tiêu do Thủ tướng giao, phản ánh mức độ chậm trễ còn tồn tại ở nhiều bộ, ngành và địa phương.
Thực trạng giải ngân năm 2025
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong tháng 12/2025 tốc độ giải ngân đã có cải thiện đáng kể so với các tháng liền kề và so với cùng kỳ 2024. Tuy nhiên, nếu xét trên tiêu chuẩn 100% kế hoạch, kết quả chung vẫn chưa đạt yêu cầu.
Cụ thể:
- 22 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình quốc gia.
- 11 bộ, cơ quan đạt hoặc vượt mức trung bình, trong đó có Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Bộ Công Thương, Kiểm toán Nhà nước, Văn phòng Trung ương Đảng, Bộ Tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng và Bộ Tư pháp.
- Ở cấp địa phương, 15 tỉnh, thành phố (ví dụ: Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Hà Tĩnh…) đạt hoặc vượt mức trung bình, trong khi 17 địa phương còn lại vẫn thấp hơn.
Nguyên nhân gây chậm trễ
Người đứng đầu Bộ Tài chính nhận định nguyên nhân gồm hai mặt:
Yếu tố chủ quan
– Kế hoạch vốn chưa sát thực tế, nhu cầu đăng ký không phù hợp, dẫn tới việc điều chỉnh nhiều lần và kéo dài thời gian phê duyệt.
– Công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư chưa được thực hiện quyết liệt, gây tắc nghẽn dây chuyền thi công và giải ngân.
Yếu tố khách quan
– Thời tiết xấu, mưa bão kéo dài vào cuối năm làm chậm tiến độ thi công các dự án giao thông trọng điểm.
– Khó khăn trong việc cung cấp vật liệu xây dựng, thủ tục giải ngân ODA phụ thuộc vào nhà tài trợ, và những vướng mắc còn tồn tại trong một số chính sách chưa được hoàn thiện.
6 nhiệm vụ trọng tâm để tăng tốc giải ngân
- Rà soát, tổng hợp các vướng mắc về cơ chế, chính sách. Các bộ, cơ quan ngang bộ cần đưa ra đề xuất cụ thể để cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ.
- Giải quyết điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng và tái định cư. Đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch và tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ người dân.
- Theo dõi thị trường vật liệu xây dựng. Đảm bảo nguồn cung ổn định, đặc biệt cho các dự án giao thông quốc gia và liên vùng.
- Tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu và đơn vị thực hiện. Đẩy nhanh tiến độ các công trình quan trọng như tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc‑Nam và các dự án kết nối Việt Nam‑Trung Quốc.
- Đảm bảo đội ngũ nhân lực đủ năng lực. Phân bổ cán bộ có kinh nghiệm, đặc biệt ở các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.
- Rút gọn thủ tục và đơn giản hóa hồ sơ thanh toán. Thanh toán kịp thời cho khối lượng nghiệm thu, kiểm soát chặt chẽ tạm ứng và thu hồi tạm ứng để tránh đợt dồn cuối năm.
Những ví dụ thực tiễn
Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (World Bank), các quốc gia có quy trình thanh toán nhanh (trong vòng 30‑45 ngày) thường đạt mức giải ngân trên 90% kế hoạch hàng năm. Việt Nam hiện vẫn còn trung bình 65‑70 ngày, tạo ra khoảng trễ đáng kể.
Ở tỉnh Hà Tĩnh, dự án nâng cấp đoạn đường tỉnh lộ 10 đã giảm thời gian giải ngân từ 120 ngày xuống còn 45 ngày nhờ việc đồng bộ hoá hồ sơ điện tử và tăng cường giám sát thực hiện.
Kết luận & hành động tiếp theo
Việc thực hiện 6 nhiệm vụ trên không chỉ giúp Bộ Tài chính đạt mục tiêu 100% kế hoạch giải ngân mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công. Các nhà quản lý dự án, nhà thầu và người dân đều có vai trò quan trọng trong quá trình này.
Bạn nghĩ yếu tố nào là thách thức lớn nhất đối với giải ngân ở địa phương? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật các giải pháp mới nhất.
Văn Sơn
